<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="de">
	<id>https://www.hwtest.info/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Urkunde_1374_Mai_3</id>
	<title>Urkunde 1374 Mai 3 - Versionen</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.hwtest.info/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Urkunde_1374_Mai_3"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.hwtest.info/index.php?title=Urkunde_1374_Mai_3&amp;action=history"/>
	<updated>2026-07-01T09:41:34Z</updated>
	<subtitle>Versionsgeschichte dieser Seite in HammWiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.39.1</generator>
	<entry>
		<id>https://www.hwtest.info/index.php?title=Urkunde_1374_Mai_3&amp;diff=126215&amp;oldid=prev</id>
		<title>Berntzen: /* Wortlaut */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.hwtest.info/index.php?title=Urkunde_1374_Mai_3&amp;diff=126215&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-06-26T17:08:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Wortlaut&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Neue Seite&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Datei:Wappen der Grafen von der Mark.jpg|thumb|right|Wappen der Grafen von der Mark]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Die Bischöfe Florenz von Münster und Heinrich von Paderborn, der [[Graf Engelbert III.|Graf Engelbert von der Mark]] und die Städte Soest, Münster, Osnabrück und Dortmund schließen am [[3. Mai]] [[1374]] einen Landfrieden. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Wortlaut ==&lt;br /&gt;
Die Urkunde ist in mittelniederdeutscher Sprache  verfasst und hat folgenden Wortlaut: &amp;lt;ref&amp;gt; zitiert nach Karl  Rübel: Dortmunder Urkundenbuch. Band II. Erste Hälfte. Dortmund 1890, S. 35-38 &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
Wy Florens van godes ghenaden byschop to  Munstere, ... Henrich van godes ghenade ... byschop to Paderborne unde marschalke to Westphalen ti dusser tiit und vortmer, wii hiir na marschalke were to Westphalen und Enghelbrecht, greve to der Marke, enkennen vor uns vor unse nakemelinghe unde vur unse erven, und dey borghermestere, raet unde meynheyt der stede Soest, Munstere, Osenbrugge unde Dorpmunde  enkennen vor uns unde vor  unse nakomelinge, dat wy sint overdregen na dem rechte unde ghenaden, dat unse here, her Karl ... keyser to Rome und ... koninch to Behem deme lande tho Westphalen umbe got unde umbe waeldaet  heeft ghegheven, &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
also dat nu voirtmer na dusser tiit alle kerken, alle kerkhove, alle huyslude, ere liiff unde guet dair uppe velich wesen suelen, alle koeplude, alle pillegryme, er liiff unde guet uppe der straten velich   wesen sulen ane argheliste, unde sonder underscheit, man orloghe ader nicht, mit beheltnisse der heren herrlicheit und rechtes, na uytwisinghe des keysers breyve, den he oppe den vrede ghegheven hevet. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
2) Ok solen alle wilde perde velich siin. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
3) Ok wey des anderen vyant wesen wil, de vruntschappe mit eme ghehat hedde, dey sal eme dat kontliken to voren wetten laten van eyner tiit to der andern, alzo dat eyn dach unde eyne nacht vorghangen syn, eyr dan he eme jenighen schaden do. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
4) Ok so en sal neyman dem andern schaden doen ain name, an rove, eder an brande, dey vruntschap mit eme  ghehadt hedde, hey en bewair sich, als vorschreven is. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
5) Unde were dat dyt yemant verbreke ane vorsate unde ane argelist, dat he ware maken wolde aver den heylighen, dat he dat ane vorsate hedde ghedain sonder argheliste, dey sal dat  wederdoen, wan he dair umbe anghespraken wirdet, binnen dey neesten  veyrteyn daghen, dey volghet na dey ansprake unvertaghet, unde sal den kleghere wederdoen also veel als he self dyrde over den  heylighen beholden wyl, mid redeme ghelde, eder mit der ware, dey he eme ghenommen heeft, et en were alos dat dey ghene, dey anspraken worde van dem kleghere, sesse to sych hedde overlegheder manne, dey den vrede to vorn hedden ghesworne, dey dat myt eme over den heylghen sweren wolden, dat hey der tycht unde der name unschuldich were. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
6) Were ok, dat wey angegrepen worde mit blyke eft uppe dem blykenschiin, like wael sal dey clegere, dem dey schade ghescheyn  is, twe to seck nemen, dey den vredee gesworen hebben, unde sweren over  den heylghen, dat dey hantdedyghe eme den schaden ghedain hedde, uncl  dair en solen und en moghen dey hantdedyghe neyn unscholt vur doen. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
7.) Were ock, dat wey den anderen vorclaghen wolde, unde  laden en vor den lantvoghet, dem en darf dey lantvoghet nicht richten,  by en hebbe den vreden eyrst gesworen hadt eyr der tyt, dat dey schicht  schee, dair he den anderen umbe verclagen wyl, unde dat sal he wysen mit  deme lantvoghede eder mit dem amptmanne, dar he under gheseten is, eder  mit dem burghermeystere in der stat, dair he ynne beseten is. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
8.) Were ok wey, dey gheladen worde vor den lantvoghet,  den men verclagen unde wynnen wolde, unde dey seek verantworden wolde,  dey sal dat wyssen mit deme lantvoghede, eder mit deme amptmanne, dair  he onder beseten is, eder mit dem burgermeystere iin der stat, dair hy  inne beseten is, dat he den vrede swaren hebbe, eyr der tyt, dat dey  schicht schee, dair men en umbe verclaghen unde wynnen wyl. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
9.) Ok wen men van des vredes weghen vorbaden wyl, deme sal  men dey sake kondighen, dair men ene umbe vorbadet, unde sal syn velich  uppe der stede, dair he verbadet wyrt, unde weder van der stede eynen  dach und eyne nacht vor deme ghenen, van des weghene vorbadet wyrt, he  werde ghewonnen eder nicht. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
10.) Ok were, dat dey heren eder stede to velde toghen efte  leghen, schee van en schade, dat sal dey hantdedyghe richten van vredes  weghen, efte dey here efte stat, mit dey hy dair were, dey solen dat  richten van ere weghen und nicht van dusses vredes weghen. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
11.) Were ock, dat wey verwonnen worde, dey eyghene slote  hedde iin dusser heren lande, efte slote gheweddet hedde dair ynne efte dair by, eder wey dey hovede efte husede, dair sal man vorstallen,  wanne dey landvoghet dat eysschet na rade der heren unde der stede, unde  dat sal scheyn na mantael als men den lantvrede pleghet to holden. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
12.) Were ock dat eyn vredebrekere, dey verwonnen were, dat  lant rumede, efte bynnen deme lande bleve, so sal men setten uppe den  vredebrekere eyn ghelt, eyntrechtliken, dat sal doen dey lantvoghet mit  den veyr steden von Westphalen, by namen Soest, Münstere, 0ssenbrugge  unde Dorpmunde. Dyt sal scheyn, als et dem lantvoghet und dey stede  vorg. nutte dunket. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
(13.) Ock so solen alle dey in dusser heren lande beseten  synt, rittere, knechte, amptlude, stede und alle undersaten, dussen  vredden sweren, wey des nicht doen en wolde, over den sal men richten,  unde en sal deme neyn gherichte doen, uythgheseghet koepmanne unde  pillegryme uppe der strate, unde huysmanne siin liif unde siin guet iin  kerken, unde uppe kerkhoven, dey solen sonder underscheyt vrede hebben ,  als vorghescr. is, unde des keysers breyff uytwyset. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
14.) Were ock dat jenich pillegrym, eder koepmanne  anghegrepen worde uppe der strate eder eyn husman anghegrepen worde in  kerken efte uppe kerchoven, wylker over den heylghen heholden wolde, dat  he pillegrim, koepman eder huysman were, dey sal man mit der have  unghehindert laten. Unde dusse sake vorgt. sal menrecht verdighen vor  deme lnntvoghede, en mucht man aver des lautvoghedes nicht hebben, so  sal man dat rechverdighen in des heren lande vor dem amptmanne, in des  ampte dey schade ghescheyn were.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
15) Vo1tmer weert, dat yemant werwonnen worde vor deme lantvoghede eder  vor eme amptmanne, als verscr. is, dat sal eyn lantvoghet eder eyn  amptman, dair dat vorscheyn is, unvertoghet to wetene doen allen heren  unde steden, dey iin dusseme vrede beseten weren, und dey solen dair  truweliken unde sonder argheliste to done, unde den vredebrekeren  volghen na uythwysinghe des keysers, der heren unde der stede breyve,  dey se uppe den vreden ghegeven hebbet.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
16) Voirtmer, weer dat dissen vorgenanten heren yemant nutte duchte iin dussen vrede to nemen, et were here efte stede, dey mogen eyn transfix dor dey breyve, dey uppe dussen vrede ghegbeven sint, doen  hanghen, unde loven alle dusse vorghenompte artikel to haldene iin  aller wiis, als dusse breyf und andere breyve, dey uppe dussen vrede  ghegheven sint, inne halden, dey in alle er macht sonder argheliste  blyven solen stede und vaste. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
To tughe aller disser vorghenanten artikel und  punte, uppe dat dey stede unde eweliken unverbroken blyven, so hebbe wii  Florens, van godes ghenaden bysschope to Münstere, .. Henrich, van  godes ghenaden bisschope to Paderborne, .. Enghelbrechte, greve to der  marke, umb eyn stede vaste unverbrokene sekerheyt unse inghesegele an  dussen breyff ghehangen. Unde wii burgermestere, raet unde meynheyt der stede  Soest, Münstere, Osenbrugge unde Dorpmunde enkennen, dat wii unse ingeseghele mit ingheseghelen unser heren vorscr. to tughe an dussen  breyff gehangen hebben. Datum anno domini millesimo trecentesimo septuagesimo quarto, ipso die inventionis sancte cruris nr.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Anmerkungen ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Urkunden]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Urkunden 14. Jahrhundert]]&lt;br /&gt;
[[Kategorie:Urkunden Grafen von der Mark]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Berntzen</name></author>
	</entry>
</feed>